De familie Gans

Omstreeks 1930 woonden in Niezijl aan Hoofdstraat B25 (nu Hoofdstraat 57)
de Joodse familie Gans. De familie Gans bestond uit Mozes Gans, veehandelaar,
zijn vrouw Henderina Gans en hun kinderen zoon Abraham Salij Gans,
kantoorbediende, en Elly Allegonda Gans, stenotypiste.

Mozes gans (links) – ca 1900

Mozes Gans
(zoon van Salomon Gans and Eltje Israëls)
Geboren: Grijpskerk, 22 oktober 1879 …
Overleden: Niezijl, 18 september 1940
Bereikte de leeftijd van 60 jaar

Henderina Gans – Gans
(dochter van Abraham Gans en Allegonda van Geuns)
Geboren: Grijpskerk, 29 juni 1888
Overleden: Westerbork, 30 maart 1943
Bereikte de leeftijd van 54 jaar

Elly Allegonda Philips – Gans
Geboren: Grijpskerk, 26 mei 1916
Overleden: Sobibor, 28 mei 1943
Bereikte de leeftijd van 27 jaar

Abraham Salij Gans
Geboren: Grijpskerk, 6 januari 1918
Overleden: Auschwitz, 30 september 1942
Bereikte de leeftijd van 24 jaar

Mozes Gans kwam op 18 september 1940 om het leven door een auto-ongeluk
tussen Niezijl en Grijpskerk. In Grijpskerk was op de algemene begraafplaats
aan de Poel een gedeelte afgeschermd als joodse begraafplaats.
Het laatste graf op dit gedeelte van de begraafplaats is dat van Mozes Gans.

Leeuwarder Nieuwsblad 21-09-1940

Op 13 mei 1942 trouwde Elly Allegonda Gans met Maurits Philips die destijds
in Den Haag woonde. Het was het laatste huwelijk tussen twee joodse partners
dat in Grijpskerk gesloten werd.

Op 24 juni 1942 moest Abraham Saly Gans voor de keuring, in het kader
van werkverruiming in Duitsland, naar Groningen. Abraham Saly werd,
zoals bijna iedereen, goedgekeurd en moest met vele anderen naar Westerbork.
Op 15 Juli van dat jaar werd hij naar Auschwitz doorgestuurd, alwaar hij
op 30 september van dat jaar overleed.

Abraham Salij Gans
Register Auschwitz

De achtergebleven familie werd hiervan niet op de hoogste gesteld en leefde
in angstige onwetendheid.

Op 12 maart 1943 kwamen ‘s morgens overvalwagens Niezijl binnengereden
om Elly Allegonde Gans en haar moeder Henderina Gans weg te halen en hen
naar Westerbork te vervoeren. Henderina was te zwak om zelf te lopen
en werd per brancard afgevoerd. Elly was gekleed in het zwarte trouwpak
van haar man Maurits die al eerder was afgevoerd, omdat ze deze graag
voor hem wilde meebrengen.

Henderina Gans
Elly Allagonda Gans (ca. 1934-1936)

Henderina Gans overleed in Westerbork op 30 maart 1943 waar zij op 2 april
werd gecremeerd. De urn met haar as werd bijgezet op het urnenveld te Diemen,
rij 1, nr. 13.

Elly Allegonda Gans heeft haar moeder tot haar door verzorgd
en werd op 25 mei 1943 samen met haar man naar Sobibor vervoerd.

Op 28 mei 1943 werden Elly Allegonda Gans en haar man Maurits Philips
in het kamp van Sobibor vermoord….


David Gans

(zoon van Salomon Gans and Eltje Israëls.)
Geboren: Niezijl, 20 Augustus 1877
Overleden: Sobibor,  20 Maart 1943
Bereikte de leeftijd van 65 jaar
David Gans trouwde op 20 juni 1909 in Grijpskerk met Rosette Gans.

David Gans

David Gans was van beroep veehandelaar. In de periode 1906 tot 1919 was hij
vicevoorzitter van de Nederlands-Israëlitische Gemeente Grijpskerk.
David Gans en Rosette Gans hadden twee kinderen die beiden de oorlog
in de onderduik overleefden.

Rosette Gans.
(Dochter van Abraham Gans en Allegonda van Geuns.)
Geboren: 22 Oktober 1884 te Grijpskerk,
Overleden: 20 Maart 1943 Sobibor.

Rosette Gans met haar zus Henderina Gans

Salomon Gans & Eltje Israels
(De ouders van David en Mozes Gans.)
Vader Salomon Gans, werd geboren op 31 Mei 1840 in Niezijl,
en overleed 3 Februari 1925 in Niezijl.
Moeder Eltje Israels overleed 30 Mei 1915 in Niezijl.
Ze kregen 4 kinderen, David, Mozes, Izaak en Sander Gans.

 

Op 4 mei 1995 werd er bij de N.H. Kerk in Niezijl een plaquette en een rechthoekig gemetselde bak met drie zwerfkeien onthuld.
Het gedenkteken is 1 meter 20 hoog, 1 meter 40 breed en 80 centimeter diep.

De tekst op de plaquette luidt:
‘TER NAGEDACHTENIS AAN
 FAM. GANS EN DE
 ANDERE GEVALLENEN 1940 – 1945’

Op 7 augustus 2017 werden er Niezijl, voor het voormalige woonhuis van de familie Gans
3 StolperSteine geplaatst ter nagedachtenis aan de familie Gans.